Bijenkorfje

Het kruid
Bijenkorfje (Prunella vulgaris) is een vaste, laagblijvende plant uit de lipbloemenfamilie. Vanuit de grond vormt ze een rozet van groene, ovale bladeren. De stengels zijn vierkant en groeien laag over of tussen het gras. In de zomer verschijnen boven het blad de compacte paarsblauwe bloemaren.
Wanneer je de bloeiwijze goed bekijkt, zie je waar de naam Bijenkorfje vandaan komt. De kleine bloemetjes staan dicht opeen rond de stengel en vormen samen een klein bijenkorfje. De bloemen worden graag bezocht door bijen en hommels.
Bijenkorfje is een plant die je gemakkelijk over het hoofd ziet, maar eenmaal herkend is ze juist heel bijzonder. Ik vind haar prachtig, vooral omdat ze zo mooi laag blijft en toch zo rijk bloeit. Ze groeit graag op graslanden, bermen en andere grazige plekken en je kunt haar ook heel goed in je eigen tuin zetten. Dat heb ik zelf ook gedaan. Als ze het naar haar zin heeft, kan ze jarenlang blijven en kom je haar uiteindelijk op allerlei plekken in de tuin tegen. Droogte houdt ze niet van; op een plek waar de grond wat vochtiger blijft, voelt ze zich veel beter thuis.

Historische kennis
Bijenkorfje kent een lange geschiedenis als geneeskrachtige plant. De plant wordt ook Gewone brunel en Heelkruid genoemd. Vooral de laatste naam verwijst naar haar oude reputatie als plant die het natuurlijke herstel van wonden zou ondersteunen. In de Engelse kruidengeneeskunde vinden we namen als Self-heal en Heal-all, die mooi laten zien hoe hoog de plant vroeger werd gewaardeerd.
In de Europese volksgeneeskunde werd Bijenkorfje traditioneel vooral uitwendig gebruikt bij wonden, bloedingen, kneuzingen en beten. Het verse kruid werd gekneusd en op de huid aangebracht, maar ook aftreksels, afkooksels en kruidenoliën werden gebruikt. Ook bij keelpijn en klachten van de mond werd het kruid traditioneel toegepast.
Bijenkorfje heeft daarnaast een lange geschiedenis in de traditionele Chinese geneeskunde, waar vooral de gedroogde bloeiwijzen worden gebruikt. De vroegste Chinese schriftelijke vermeldingen gaan terug tot de Shennong Ben Cao Jing, een klassieke materia medica die wordt gedateerd in de periode van de Oostelijke Han-dynastie.

Het kruidensprookje
Bijenkorfje heeft niet alleen een geschiedenis, maar ook een eigen kruidensprookje. Ik schreef het verhaal van Bijenkorfje en het Appelvrouwtje speciaal voor deze bijzondere plant.
Lees het kruidensprookje van Bijenkorfje en het Appelvrouwtje

In mijn praktijk
Bijenkorfje heb ik lange tijd in mijn lessen gebruikt, maar uiteindelijk heb ik haar uit het lesprogramma gehaald. Niet omdat ik haar minder bijzonder vind, maar omdat het steeds moeilijker werd om voldoende plantmateriaal te verzamelen om tijdens de lessen een hydrolaat te maken.
In mijn eigen praktijk gebruik ik Bijenkorfje nog steeds. Van de verse plant maak ik een hydrolaat. Dat gebruik ik graag als verkoelend compres wanneer het buiten warm is of wanneer iemand behoefte heeft aan verkoeling.Bijvoorbeeld tijdens warme zomerdagen, wanneer iemand behoefte heeft aan verkoeling, maar ook bij vrouwen die last hebben van opvliegers.
Ik gebruik het hydrolaat op kamertemperatuur. Het compres voelt verkoelend aan zonder dat je het lichaam blootstelt aan een sterke kouprikkel. Dat vind ik juist prettig wanneer het lichaam bezig is met het reguleren van warmte.

Ook de bloesemremedie van Bijenkorfje heeft nog steeds een plek in mijn praktijk. Binnen de bloesemremedie wordt Bijenkorfje verbonden met herstel, het vertrouwen in het eigen herstelvermogen en het weer ruimte geven aan je innerlijke kracht. Dat herken ik in mijn eigen manier van werken met deze plant.
Ik gebruik de bloesemremedie soms door een masker of voeg haar toe aan een kruidencompres. Ook een compres op de maag of zonnevlecht vind ik mooi wanneer het thema van herstel en weer tot jezelf komen centraal staat.
Voor mij gaat Bijenkorfje daarmee niet alleen over het verzorgen van de huid, maar ook over het geven van ruimte aan wat zich van binnen mag herstellen.

Zelf een Bijenkorfje-infusie maken
Heb je geen Bijenkorfjehydrolaat in huis, dan kun je voor een verkoelend compres ook eenvoudig een infusie maken van de verse bovengrondse delen van de plant. Pluk een aantal stengels met blad en bloemen en overgiet deze met kokend water. Laat het kruid ongeveer 10 tot 15 minuten afgedekt trekken en zeef het daarna.
Laat de infusie afkoelen tot kamertemperatuur. Maak er een schoon compres mee en leg dit op de gewenste plek. Zo kun je Bijenkorfje ook op een warme dag of bij opvliegers gebruiken wanneer je behoefte hebt aan verkoeling.
Maak de infusie bij voorkeur vers. Wat je overhoudt kun je maximaal 24 uur afgesloten in de koelkast bewaren. Laat de infusie voor gebruik weer op kamertemperatuur komen.